بلاگ
دستکش ایمنی چیست؟ راهنمای انتخاب بهترین دستکش برای کار
دستکش ایمنی چیست؟ راهنمای کامل انتخاب دستکش مناسب برای هر شغل
دست‌های ما شاید از پرکارترین بخش‌های بدن باشند، اما معمولاً تا وقتی اتفاقی برایشان نیفتاده باشد، متوجه اهمیتشان نمی‌شویم. یک بریدگی کوچک، سوختگی، خراش یا حتی تاول ساده کافی است تا انجام ساده‌ترین کارهای روزمره هم سخت شود. حالا تصور کنید همین اتفاق در محیط کارخانه، کارگاه، ساختمان یا هنگام کار با ابزار و قطعات فلزی رخ دهد. آن وقت اهمیت یک دستکش ایمنی مناسب خیلی بیشتر از چیزی می‌شود که در نگاه اول به نظر می‌رسد.
دستکش ایمنی فقط وسیله‌ای برای پوشاندن دست نیست. این محصول بخشی از تجهیزات حفاظت فردی است که می‌تواند در شرایط مناسب، تماس مستقیم دست با بعضی خطرات محیط کار را کاهش دهد.
البته یک نکته مهم وجود دارد: هر دستکشی را نمی‌توان برای هر کاری استفاده کرد. همان‌طور که برای باران، کفش کوهنوردی و دمپایی هرکدام کاربرد جداگانه‌ای دارند، دستکش‌های ایمنی هم برای خطرهای مختلف طراحی می‌شوند.
ممکن است یک مدل برای کارهای عمومی مناسب باشد، مدل دیگری برای خطر برش طراحی شده باشد و یک مدل دیگر برای تماس با مواد خاص یا محیط‌های صنعتی کاربرد بیشتری داشته باشد.
بنابراین اگر قصد خرید دستکش ایمنی دارید، بهتر است قبل از توجه به قیمت یا ظاهر محصول، یک سؤال ساده از خودتان بپرسید:
این دستکش قرار است از دست من در برابر چه خطری محافظت کند؟
همین سؤال ساده می‌تواند شما را از یک خرید اشتباه نجات دهد.
در این مقاله قرار است به زبان ساده بررسی کنیم دستکش ایمنی چیست، چه انواعی دارد، برای چه مشاغلی استفاده می‌شود، هنگام خرید به چه نکاتی باید توجه کرد و چطور می‌توان دستکش مناسب را انتخاب کرد.
دستکش ایمنی چیست؟
دستکش ایمنی نوعی تجهیزات حفاظت فردی است که برای کاهش تماس دست با خطرات موجود در محیط کار طراحی می‌شود.
این خطرات می‌توانند مکانیکی، شیمیایی، حرارتی یا ناشی از شرایط خاص محیط کار باشند.
برای مثال، ممکن است دست کاربر هنگام فعالیت در معرض:
- بریدگی
- سایش
- سوراخ‌شدگی
- پارگی
- ضربه
- آلودگی
- رطوبت
- روغن
- بعضی مواد شیمیایی
- گرما
- سرما
قرار بگیرد.
در چنین شرایطی، انتخاب دستکش باید بر اساس نوع خطر انجام شود.
استاندارد ISO 21420 یکی از استانداردهای مهم در زمینه دستکش‌های محافظ است و الزامات عمومی مربوط به طراحی، ساخت، راحتی، بی‌ضرر بودن، عملکرد، علامت‌گذاری و اطلاعات محصول را پوشش می‌دهد. این استاندارد به‌تنهایی مشخص نمی‌کند یک دستکش در برابر تمام خطرات چقدر مقاوم است؛ بلکه برای دستکش‌های محافظ، چارچوب عمومی ارائه می‌کند و در کنار استانداردهای اختصاصی خطرهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بنابراین وقتی روی یک محصول عبارت «ایمنی» می‌بینید، بهتر است کمی بیشتر تحقیق کنید و ببینید این ایمنی دقیقاً در برابر چه خطری تعریف شده است.
چرا دستکش ایمنی اهمیت دارد؟
دست‌ها در بسیاری از مشاغل مستقیماً با ابزار و مواد کار در تماس هستند.
کارگر ساختمان آجر و مصالح جابه‌جا می‌کند.
کارگر کارخانه قطعات را بلند می‌کند.
فردی که در کارگاه فلزکاری فعالیت دارد، با ورق و قطعات فلزی سروکار دارد.
کارمند انبار جعبه و کالا جابه‌جا می‌کند.
تکنسین خودرو با قطعات، ابزار و روغن سروکار دارد.
در تمام این مثال‌ها، دست‌ها در خط مقدم قرار دارند.
سازمان OSHA در مقررات مربوط به محافظت از دست، خطرهایی مانند جذب مواد مضر از طریق پوست، سوختگی‌های شیمیایی یا حرارتی و بریدگی و پارگی را از مواردی می‌داند که می‌توانند نیاز به حفاظت از دست ایجاد کنند.
بنابراین استفاده از دستکش مناسب می‌تواند یکی از بخش‌های مهم برنامه ایمنی محیط کار باشد.
البته باید توجه داشت که دستکش جایگزین حذف یا کنترل خطر نیست. اگر دستگاهی حفاظ مناسب ندارد یا روش انجام کار ناایمن است، صرفاً پوشیدن دستکش مشکل را حل نمی‌کند.
به زبان ساده:
دستکش، کمربند ایمنی است؛ رانندگی ایمن همچنان لازم است.
آیا هر دستکشی، دستکش ایمنی محسوب می‌شود؟
خیر.
این یکی از اشتباهات رایج در بازار است.
ممکن است یک دستکش ظاهر ضخیم و مقاومی داشته باشد، اما برای خطر خاصی آزمایش نشده باشد.
از طرف دیگر، یک دستکش ظریف و سبک ممکن است برای یک فعالیت مشخص عملکرد بسیار خوبی داشته باشد.
بنابراین ضخامت، رنگ یا ظاهر به‌تنهایی معیار مناسبی برای تشخیص میزان ایمنی نیست.
مثلاً اگر شخصی برای کار با لبه‌های تیز به دنبال دستکش است، باید مقاومت در برابر برش را بررسی کند.
اگر خطر سوراخ‌شدن وجود دارد، مقاومت در برابر سوراخ‌شدگی اهمیت پیدا می‌کند.
اگر با ماده شیمیایی کار می‌شود، باید مقاومت شیمیایی محصول در برابر همان ماده بررسی شود.
پس:
دستکش ایمنی را باید بر اساس عملکردش شناخت، نه فقط ظاهرش.
انواع دستکش ایمنی
دستکش‌های ایمنی را می‌توان بر اساس نوع محافظتی که ارائه می‌دهند دسته‌بندی کرد.
در ادامه مهم‌ترین گروه‌ها را بررسی می‌کنیم.
دستکش ایمنی ضدبرش
دستکش ضدبرش برای فعالیت‌هایی طراحی می‌شود که احتمال تماس دست با لبه‌ها یا اجسام برنده وجود دارد.
این نوع دستکش در بعضی فعالیت‌های فلزکاری، شیشه، صنایع تولیدی، مونتاژ و جابه‌جایی قطعات تیز کاربرد دارد.
اما عبارت «ضدبرش» نباید این تصور را ایجاد کند که دستکش در برابر هر نوع تیغه یا هر شرایطی نفوذناپذیر است.
سطح مقاومت باید بر اساس استاندارد و مشخصات فنی محصول بررسی شود.
استاندارد ISO 23388 برای دستکش‌های محافظ در برابر خطرهای مکانیکی، موضوعاتی مانند سایش، برش با تیغه، پارگی و سوراخ‌شدگی را پوشش می‌دهد.
بنابراین در هنگام خرید دستکش ضدبرش، بهتر است فقط به عنوان محصول اکتفا نکنید.
دستکش ایمنی بافت
دستکش‌های بافت یکی از گزینه‌های رایج برای کارهای عمومی و صنعتی هستند.
این دستکش‌ها بسته به نوع نخ، ساختار بافت و پوشش سطحی می‌توانند کاربردهای مختلفی داشته باشند.
یکی از ویژگی‌های مهم آن‌ها می‌تواند انعطاف‌پذیری و راحتی در استفاده باشد.
برای کارهایی که فرد باید دستکش را ساعت‌های زیادی در دست داشته باشد، راحتی اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
اگر دستکش آزاردهنده باشد، احتمال اینکه کاربر آن را کنار بگذارد بیشتر می‌شود.
دستکش ایمنی نیتریل
نیتریل یکی از موادی است که در ساخت انواع دستکش مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این دستکش‌ها بسته به طراحی و مشخصات محصول می‌توانند در محیط‌های کاری مختلف استفاده شوند.
یکی از دلایل محبوبیت نیتریل، ویژگی‌های مناسب بعضی محصولات این خانواده در برابر روغن‌ها و مواد مختلف است.
با این حال نباید تصور کنیم تمام دستکش‌های نیتریلی برای تمام مواد شیمیایی مناسب‌اند.
برای کاربردهای شیمیایی، باید جدول مقاومت شیمیایی و اطلاعات تولیدکننده بررسی شود.
دستکش ایمنی لاتکس
لاتکس نیز در تولید برخی دستکش‌های محافظ کاربرد دارد.
این ماده می‌تواند انعطاف‌پذیری مناسبی ایجاد کند و در برخی کاربردها عملکرد مطلوبی داشته باشد.
اما وجود لاتکس طبیعی می‌تواند برای افرادی که نسبت به آن حساسیت دارند، مسئله‌ساز باشد.
به همین دلیل، در انتخاب دستکش باید علاوه بر نوع کار، شرایط فرد استفاده‌کننده نیز مورد توجه قرار گیرد.
برای مشاهده دسته‌بندی محصولات لاتکس مجموعه جوانکار می‌توانید به بخش دستکش‌های لاتکس مراجعه کنید.
دستکش ایمنی برای کار ساختمانی
محیط ساختمان از آن محیط‌هایی است که دست تقریباً فرصت استراحت ندارد!
یک لحظه آجر جابه‌جا می‌شود، لحظه بعد سیمان، بعد ابزار، چوب، فلز و هزار کار دیگر.
در کارهای ساختمانی، خطرهایی مانند سایش، خراش، برخورد با سطوح زبر و بعضی خطرهای مکانیکی وجود دارند.
برای همین دستکش مورد استفاده در ساختمان باید متناسب با نوع فعالیت انتخاب شود.
برای حمل مصالح ممکن است دوام و چسبندگی اهمیت بیشتری داشته باشد.
برای کار با میلگرد، خطرهای مکانیکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
برای کارهای ظریف‌تر، انعطاف و حس لامسه مهم‌تر می‌شود.
بنابراین عبارت «دستکش ساختمانی» به تنهایی اطلاعات کافی درباره مناسب بودن یک محصول نمی‌دهد.
دستکش ایمنی برای آرماتوربندی
آرماتوربندی یکی از فعالیت‌هایی است که تماس دست با فلز و سیم در آن بسیار زیاد است.
میلگردها دارای سطح و لبه‌هایی هستند که می‌توانند باعث خراش، سایش یا آسیب به دست شوند.
در این شرایط انتخاب دستکشی با محافظت مکانیکی مناسب اهمیت پیدا می‌کند.
دستکش مورد استفاده برای آرماتوربندی باید علاوه بر مقاومت مناسب، امکان گرفتن میلگرد و ابزار را هم فراهم کند.
اگر دستکش بیش از حد بزرگ یا خشک باشد، ممکن است کاربر نتواند ابزار را به‌خوبی کنترل کند.
بنابراین هنگام خرید دستکش آرماتوربندی باید بین مقاومت و انعطاف تعادل برقرار شود.
دستکش ایمنی برای کارگاه‌های صنعتی
کارگاه صنعتی می‌تواند محیط بسیار متفاوتی داشته باشد.
یک کارگاه ممکن است با چوب کار کند، دیگری با فلز، دیگری با قطعات خودرو و دیگری با تجهیزات الکترومکانیکی.
به همین دلیل نمی‌توان یک مدل دستکش را برای تمام کارگاه‌ها مناسب دانست.
بهتر است ابتدا این موارد مشخص شوند:
نوع ابزار چیست؟
جنس قطعات چیست؟
خطر اصلی چیست؟
کاربر چند ساعت دستکش را استفاده می‌کند؟
آیا کار به دقت بالایی نیاز دارد؟
آیا خطر بریدگی وجود دارد؟
آیا روغن یا مایعات با دست تماس پیدا می‌کنند؟
بعد از پاسخ به این سؤال‌ها، انتخاب دستکش بسیار ساده‌تر می‌شود.
دستکش ایمنی در کار با فلز
فلزکاری یکی از حوزه‌هایی است که انتخاب دستکش در آن اهمیت زیادی دارد.
ورق‌های فلزی، قطعات ماشین‌آلات، میلگرد و بعضی قطعات صنعتی می‌توانند دارای لبه‌های تیز باشند.
در چنین شرایطی توجه به مقاومت مکانیکی ضروری است.
برای مثال، استانداردهای مربوط به دستکش‌های مکانیکی عملکردهایی مانند مقاومت در برابر سایش، برش، پارگی و سوراخ‌شدگی را بررسی می‌کنند.
اما باید سطح خطر را هم در نظر گرفت.
کار با یک قطعه فلزی کوچک با جابه‌جایی ورق‌های بزرگ و تیز یکسان نیست.
به همین دلیل انتخاب دستکش باید با فعالیت واقعی تطبیق داشته باشد.
دستکش ایمنی برای انبار و حمل کالا
در انبارها شاید خطر بریدگی شدید کمتر از بعضی محیط‌های صنعتی باشد، اما دست همچنان در معرض سایش، ضربه، فشار و تماس با سطوح مختلف قرار دارد.
در چنین محیطی راحتی و چسبندگی دستکش بسیار مهم است.
تصور کنید کارگر باید در طول روز صدها جعبه را جابه‌جا کند. اگر دستکش مدام سر بخورد یا باعث عرق شدید دست شود، کاربر خیلی زود از آن خسته می‌شود.
برای این دسته از فعالیت‌ها، دستکشی که تعادل مناسبی بین دوام، انعطاف و راحتی ایجاد کند، معمولاً انتخاب کاربردی‌تری است.
دستکش ایمنی برای مکانیکی و تعمیر خودرو
در تعمیرگاه‌ها، دست‌ها با ابزار، قطعات فلزی، روغن، گریس و آلودگی‌های مختلف سروکار دارند.
به همین دلیل انتخاب دستکش باید با نوع تعمیر هماهنگ باشد.
برای کارهای ظریف، حس لامسه اهمیت زیادی دارد.
برای جابه‌جایی قطعات، دوام اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برای تماس با روغن و مواد مختلف، جنس پوشش دستکش مهم می‌شود.
باز هم یک نسخه برای همه وجود ندارد.
دستکش ایمنی ضدسایش چیست؟
سایش زمانی اتفاق می‌افتد که سطح دستکش در تماس مداوم با یک سطح زبر قرار بگیرد.
برای مثال:
- حمل مصالح
- جابه‌جایی قطعات
- کار با چوب
- کارگاه‌های تولیدی
- بسته‌بندی
- انبارداری
می‌توانند شرایطی ایجاد کنند که سطح دستکش مرتباً با اجسام تماس داشته باشد.
مقاومت در برابر سایش می‌تواند به افزایش دوام دستکش کمک کند، اما میزان عملکرد باید بر اساس مشخصات و آزمون مربوطه بررسی شود.
دستکش ایمنی ضدپارگی چه کاربردی دارد؟
پارگی با بریدگی یکی نیست.
ممکن است دستکش در اثر کشیده شدن یا گیر کردن بین سطوح دچار پارگی شود.
مقاومت در برابر پارگی یکی از ویژگی‌های مورد بررسی در استانداردهای دستکش‌های محافظ مکانیکی است.
این ویژگی در فعالیت‌هایی که دستکش دائماً با سطوح زبر و قطعات مختلف تماس دارد، می‌تواند اهمیت داشته باشد.
دستکش ایمنی ضدسوراخ‌شدن چیست؟
در بعضی محیط‌ها خطر فقط بریدگی نیست.
ممکن است یک جسم نوک‌تیز از سطح دستکش عبور کند.
برای مثال:
- سیم
- قطعات فلزی نوک‌تیز
- بعضی ابزارها
- میخ
- لبه‌های خاص قطعات
می‌توانند چنین خطری ایجاد کنند.
مقاومت در برابر سوراخ‌شدگی یکی از ویژگی‌های عملکردی دستکش‌های محافظ مکانیکی است.
اما همان‌طور که در مورد برش گفتیم، میزان مقاومت واقعی باید بر اساس آزمون و استاندارد مربوطه بررسی شود.
آیا دستکش ایمنی ضدآب است؟
ضدآب بودن و مقاومت در برابر مواد شیمیایی دو موضوع کاملاً متفاوت‌اند.
ممکن است دستکشی در برابر نفوذ آب عملکرد مناسبی داشته باشد، اما برای تماس با یک ماده شیمیایی خاص مناسب نباشد.
همچنین بعضی دستکش‌ها برای کارهای مرطوب طراحی می‌شوند ولی برای غوطه‌وری طولانی‌مدت مناسب نیستند.
پس اگر محیط کار مرطوب است، ابتدا باید مشخص کنید:
هدف جلوگیری از خیس شدن دست است یا محافظت در برابر یک ماده خاص؟
پاسخ این سؤال انتخاب محصول را تغییر می‌دهد.
دستکش ایمنی در برابر مواد شیمیایی
این بخش را باید جدی گرفت.
مواد شیمیایی مختلف می‌توانند واکنش‌های متفاوتی با مواد تشکیل‌دهنده دستکش داشته باشند.
ممکن است یک ماده باعث تخریب دستکش شود، ماده دیگری از آن عبور کند و ماده‌ای دیگر عملکرد متفاوتی ایجاد کند.
به همین دلیل برای انتخاب دستکش در برابر مواد شیمیایی باید مشخصات محصول و مقاومت آن در برابر ماده موردنظر بررسی شود.
OSHA نیز تأکید می‌کند که انتخاب دستکش باید بر اساس خطر ماده، شرایط تماس و ویژگی‌های ماده سازنده دستکش انجام شود.
برای کارهای تخصصی شیمیایی، انتخاب دستکش صرفاً با عبارت‌هایی مثل «ضد مواد شیمیایی» روی تبلیغات کافی نیست.
دستکش ایمنی در برابر حرارت
در محیط‌هایی که با سطوح داغ، قطعات گرم یا فرایندهای حرارتی سروکار داریم، باید دستکش متناسب با خطر حرارتی انتخاب شود.
دستکش معمولی کار نمی‌تواند به صورت خودکار برای کار در دمای بالا مناسب باشد.
نوع تماس، دمای سطح، مدت تماس و طراحی دستکش اهمیت دارند.
در استانداردهای مربوط به دستکش‌های محافظ حرارتی نیز معیارهای اختصاصی وجود دارد.
پس اگر محیط کار داغ است، سراغ محصولی بروید که مشخصات آن برای همان کاربرد ارائه شده باشد.
آیا قیمت بیشتر یعنی دستکش ایمنی بهتر؟
نه همیشه.
قیمت بالاتر ممکن است به دلیل مواد اولیه، طراحی، فناوری تولید، استاندارد، دوام یا ویژگی‌های تخصصی محصول باشد.
اما اگر یک ویژگی برای کار شما لازم نباشد، پرداخت هزینه بیشتر برای آن ویژگی لزوماً تصمیم اقتصادی خوبی نیست.
از طرف دیگر، خرید محصول بسیار ارزان فقط برای پایین آوردن هزینه اولیه هم می‌تواند اشتباه باشد.
اگر دستکش خیلی زود خراب شود، مجبور به خرید چندباره خواهید شد.
بنابراین بهتر است به جای پرسیدن:
«ارزان‌ترین دستکش کدام است؟»
بپرسیم:
«کدام دستکش با توجه به نوع کار، هزینه و عملکرد، انتخاب اقتصادی‌تری است؟»
سایز دستکش ایمنی چقدر اهمیت دارد؟
خیلی زیاد.
یک دستکش ایمنی هرچقدر هم کیفیت خوبی داشته باشد، اگر سایز آن مناسب نباشد، عملکرد مطلوبی نخواهد داشت.
دستکش خیلی تنگ:
- حرکت انگشتان را محدود می‌کند
- باعث ناراحتی می‌شود
- ممکن است خستگی دست را افزایش دهد
دستکش خیلی گشاد:
- کنترل ابزار را دشوار می‌کند
- ممکن است روی دست جابه‌جا شود
- می‌تواند انجام کارهای دقیق را سخت کند
به همین دلیل اندازه دست را با جدول سایزبندی تولیدکننده مقایسه کنید.
دستکش ایمنی باید چقدر راحت باشد؟
یک دستکش خوب نباید باعث شود کاربر بعد از چند دقیقه آرزو کند کاش دست‌هایش آزاد بودند!
راحتی موضوع کوچکی نیست.
اگر کاربر مجبور باشد مرتب دستکش را دربیاورد، دوباره بپوشد یا آن را جابه‌جا کند، عملاً بخشی از هدف استفاده از PPE از بین می‌رود.
در استاندارد ISO 21420، موضوعاتی مانند طراحی ارگونومیک، راحتی و عملکرد نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند.
بنابراین هنگام انتخاب، راحتی را فدای ظاهر یا حتی ضخامت بیش از حد نکنید.
اهمیت انعطاف‌پذیری دستکش
در کارهای ظریف، انعطاف‌پذیری اهمیت زیادی دارد.
تصور کنید باید یک پیچ کوچک را ببندید اما دستکش اجازه حرکت مناسب انگشتان را نمی‌دهد.
طبیعی است که انجام کار سخت شود.
در مقابل، در بعضی فعالیت‌های سنگین ممکن است مقاومت مکانیکی اولویت بیشتری داشته باشد.
بنابراین میزان انعطاف مورد نیاز باید بر اساس شغل تعیین شود.
چسبندگی دستکش ایمنی
چسبندگی یا Grip یکی از ویژگی‌هایی است که در بسیاری از فعالیت‌ها اهمیت دارد.
اگر دستکش هنگام گرفتن ابزار یا قطعه مدام سر بخورد، کنترل کار دشوار می‌شود.
در محیط‌هایی که روغن یا رطوبت وجود دارد، این موضوع حتی مهم‌تر هم می‌شود.
نوع پوشش کف دست و انگشتان می‌تواند روی چسبندگی اثر بگذارد.
اما باز هم باید مشخصات محصول را بررسی کرد و صرفاً به ظاهر پوشش اعتماد نکرد.
آیا دستکش ایمنی قابل شست‌وشو است؟
بعضی دستکش‌ها قابلیت شست‌وشو دارند و بعضی محصولات باید طبق دستورالعمل خاصی تمیز شوند.
این موضوع کاملاً به جنس و طراحی دستکش بستگی دارد.
قبل از شستن دستکش، دستورالعمل تولیدکننده را بررسی کنید.
شست‌وشوی اشتباه ممکن است روی پوشش، بافت یا ویژگی‌های محافظتی محصول تأثیر بگذارد.
چه زمانی باید دستکش ایمنی را تعویض کنیم؟
هیچ عدد ثابتی برای تمام دستکش‌ها وجود ندارد.
اگر دستکش:
- پاره شده
- سوراخ شده
- بیش از حد ساییده شده
- پوشش آن جدا شده
- خاصیت چسبندگی خود را از دست داده
- تغییر شکل داده
- با ماده‌ای آلوده شده که قابلیت پاک‌سازی آن وجود ندارد
باید تعویض شود.
همچنین اگر دستکش برای خطر خاصی طراحی شده و ویژگی محافظتی موردنیاز خود را از دست داده باشد، استفاده بیشتر از آن منطقی نیست.
نقش آموزش در استفاده از دستکش ایمنی
حتی بهترین دستکش هم بدون آموزش درست نمی‌تواند ایمنی کامل ایجاد کند.
کاربر باید بداند:
چرا باید دستکش بپوشد؟
چه زمانی باید آن را تعویض کند؟
چگونه آن را بررسی کند؟
چطور سایز مناسب انتخاب کند؟
آیا در تمام فعالیت‌ها باید دستکش پوشید؟
چطور آن را تمیز و نگهداری کند؟
آموزش درست باعث می‌شود تجهیزات حفاظت فردی از یک وسیله تزئینی به یک ابزار واقعی ایمنی تبدیل شوند.
آیا هنگام کار با ماشین‌آلات همیشه باید دستکش پوشید؟
خیر، این موضوع به نوع ماشین و خطر آن بستگی دارد.
در بعضی ماشین‌آلات، به‌خصوص تجهیزات دارای قطعات چرخان یا نقاط گیرکردن، پوشیدن دستکش ممکن است خطر گیرکردن ایجاد کند.
بنابراین همیشه باید دستورالعمل ایمنی دستگاه و ارزیابی خطر محیط کار بررسی شود.
این یکی از دلایلی است که نشان می‌دهد نمی‌توان گفت:
«هرچه بیشتر دستکش بپوشیم، همیشه ایمن‌تر هستیم.»
ایمنی یعنی انتخاب درست، نه فقط استفاده بیشتر.
دستکش ایمنی مناسب را چگونه انتخاب کنیم؟
برای اینکه انتخاب ساده‌تر شود، می‌توانید این مراحل را دنبال کنید.
مرحله اول: نوع کار را مشخص کنید
مثلاً:
- ساختمان
- کارخانه
- انبار
- فلزکاری
- آرماتوربندی
- مونتاژ
- تعمیر خودرو
- کارگاه
مرحله دوم: خطر اصلی را پیدا کنید
آیا خطر:
- برش است؟
- سایش است؟
- سوراخ‌شدگی است؟
- مواد شیمیایی است؟
- گرما است؟
- رطوبت است؟
- ضربه است؟
مرحله سوم: میزان محافظت موردنیاز را مشخص کنید
برای کار سبک و سنگین معمولاً یک محصول یکسان مناسب نیست.
مرحله چهارم: سایز مناسب را انتخاب کنید
اندازه دست را با جدول تولیدکننده مقایسه کنید.
مرحله پنجم: راحتی و چسبندگی را بررسی کنید
خصوصاً اگر کاربر باید ساعت‌های طولانی دستکش را بپوشد.
مرحله ششم: استانداردها و مشخصات فنی را بررسی کنید
اگر محصول برای یک خطر خاص طراحی شده، استاندارد مرتبط با آن را بررسی کنید.
مرحله هفتم: قیمت را در کنار دوام ببینید
قیمت پایین اگر با عمر کوتاه همراه باشد، الزاماً خرید اقتصادی نیست.
چرا دستکش ایمنی جوانکار؟
گروه صنعتی جوانکار با تکیه بر تجربه و توان تولید داخلی در زمینه تولید انواع دستکش‌های کار و صنعتی فعالیت می‌کند.
طبق معرفی مجموعه، جوانکار با استفاده از ماشین‌آلات پیشرفته و به‌روز بافندگی دستکش، امکان تولید انواع دستکش‌های ایمنی را فراهم کرده است.
تمرکز مجموعه بر تولید محصولات با کیفیت و دستیابی به بازارهای صادراتی منطقه نیز بخشی از مسیر فعالیت آن عنوان شده است.
برای آشنایی بیشتر با مجموعه می‌توانید صفحه درباره ما را مشاهده کنید.
همچنین برای مشاهده محصولات می‌توانید به صفحه محصولات جوانکار مراجعه کنید.
اگر هم می‌خواهید اطلاعات بیشتری درباره استانداردها و گواهینامه‌های محصولات داشته باشید، بخش استانداردها و گواهینامه‌ها نیز می‌تواند اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار دهد.
چرا خرید از تولیدکننده می‌تواند مزیت داشته باشد؟
وقتی محصول مستقیماً از یک مجموعه تولیدکننده تهیه می‌شود، امکان بررسی بهتر مشخصات محصول، دسته‌بندی، مدل‌ها و کاربردهای مختلف فراهم می‌شود.
در حوزه دستکش ایمنی، شناخت محصول اهمیت زیادی دارد.
خریدار باید بداند چه محصولی برای چه کاری ساخته شده است.
یک تولیدکننده تخصصی می‌تواند محصولات خود را بر اساس نیازهای مختلف بازار طراحی و عرضه کند.
البته هنگام خرید، همچنان باید مشخصات فنی و تناسب محصول با محیط کار بررسی شود.
نام برند به تنهایی جایگزین ارزیابی خطر نیست.
۷ اشتباه خطرناک هنگام خرید دستکش ایمنی
اشتباه اول: خرید فقط بر اساس قیمت
ارزان‌ترین محصول همیشه اقتصادی‌ترین محصول نیست.
اشتباه دوم: فکر کردن به اینکه دستکش ضخیم‌تر همیشه بهتر است
ضخامت بیشتر ممکن است راحتی و مهارت دست را کاهش دهد.
اشتباه سوم: خرید بدون توجه به سایز
دستکش نامناسب می‌تواند کار را سخت‌تر کند.
اشتباه چهارم: استفاده از یک دستکش برای تمام کارها
خطرهای متفاوت، محافظت‌های متفاوت می‌خواهند.
اشتباه پنجم: اعتماد به عنوان تبلیغاتی
عبارت‌هایی مانند «ایمنی بالا» یا «مقاوم» باید با مشخصات واقعی محصول بررسی شوند.
اشتباه ششم: بی‌توجهی به فرسودگی
دستکش آسیب‌دیده دیگر همان دستکش سالم روز اول نیست.
اشتباه هفتم: فراموش کردن خطر خود دستکش
در بعضی فعالیت‌ها، خصوصاً کار با ماشین‌آلات دارای قطعات چرخان، استفاده از دستکش باید با ارزیابی خطر انجام شود.
چک‌لیست خرید دستکش ایمنی
قبل از خرید، این ۱۰ سؤال را از خودتان بپرسید:
- این دستکش برای چه کاری است؟
- مهم‌ترین خطر محیط چیست؟
- آیا خطر بریدگی وجود دارد؟
- آیا خطر سایش وجود دارد؟
- آیا خطر سوراخ‌شدگی وجود دارد؟
- آیا تماس با روغن یا مواد شیمیایی وجود دارد؟
- آیا دستکش باید ساعت‌های زیادی استفاده شود؟
- سایز مناسب آن چیست؟
- آیا مشخصات فنی و استاندارد محصول مشخص است؟
- آیا محصول موردنظر با شرایط واقعی کار من تناسب دارد؟
اگر جواب این سؤال‌ها را بدانید، احتمال انتخاب اشتباه بسیار کمتر می‌شود.
سوالات متداول درباره دستکش ایمنی
بهترین دستکش ایمنی چیست؟
بهترین دستکش ایمنی برای همه مشاغل یکسان نیست. باید محصولی را انتخاب کرد که متناسب با خطر، نوع فعالیت، شرایط محیط و نیاز کاربر باشد.
آیا دستکش کار همان دستکش ایمنی است؟
این دو عبارت در بازار گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما «دستکش کار» اصطلاحی عمومی‌تر است و «دستکش ایمنی» بیشتر بر کاربرد حفاظتی تأکید دارد.
برای ساختمان چه دستکش ایمنی مناسب است؟
بسته به نوع فعالیت، دستکشی با دوام مناسب، چسبندگی خوب و مقاومت مکانیکی مناسب می‌تواند گزینه خوبی باشد. برای کارهای دارای خطر برش یا سوراخ‌شدگی باید ویژگی‌های تخصصی‌تر بررسی شود.
آیا دستکش نیتریل ایمنی است؟
برخی دستکش‌های نیتریل برای کاربردهای محافظتی طراحی می‌شوند، اما نیتریلی بودن به تنهایی به معنی مناسب بودن برای تمام خطرها نیست.
آیا دستکش لاتکس بهتر از نیتریل است؟
هیچ پاسخ عمومی و ثابتی وجود ندارد. انتخاب باید بر اساس کاربرد، ویژگی‌های محصول و شرایط کاربر انجام شود.
دستکش ضدبرش برای چه کاری استفاده می‌شود؟
برای فعالیت‌هایی که احتمال تماس با لبه‌ها و اجسام برنده وجود دارد، مانند برخی کارهای فلزی، تولیدی، مونتاژ و جابه‌جایی قطعات.
آیا دستکش ایمنی باید خیلی ضخیم باشد؟
خیر. ضخامت باید با خطر موردنظر هماهنگ باشد. ضخامت بیشتر همیشه به معنی عملکرد بهتر نیست.
آیا می‌توان از دستکش ایمنی در تمام ماشین‌آلات استفاده کرد؟
خیر. در برخی ماشین‌آلات دارای قطعات چرخان، استفاده از دستکش می‌تواند خطر گیرکردن ایجاد کند. دستورالعمل دستگاه و ارزیابی خطر باید بررسی شود.
هر چند وقت یک‌بار دستکش ایمنی را عوض کنیم؟
زمان مشخصی برای تمام مدل‌ها وجود ندارد. وقتی دستکش آسیب ببیند، فرسوده شود یا ویژگی محافظتی موردنیاز خود را از دست بدهد، باید تعویض شود.
هنگام خرید دستکش ایمنی به چه چیزی بیشتر توجه کنیم؟
اول نوع خطر، سپس سطح محافظت، جنس، سایز، راحتی، چسبندگی، استاندارد و در نهایت قیمت و دوام را بررسی کنید.
جمع‌بندی نهایی
دستکش ایمنی یکی از مهم‌ترین تجهیزات حفاظت فردی برای بسیاری از محیط‌های کاری است، اما تنها زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را ایفا کند که درست انتخاب شود.
دستکش ساختمانی، دستکش فلزکاری، دستکش ضدبرش، دستکش نیتریل، دستکش بافت و دیگر مدل‌ها هرکدام می‌توانند برای شرایط خاصی مناسب باشند.
به همین دلیل هنگام خرید نباید فقط به قیمت یا ظاهر محصول نگاه کرد.
اول خطر را شناسایی کنید، سپس دستکش را انتخاب کنید.
اگر خطر بریدگی است، مقاومت در برابر برش را بررسی کنید.
اگر سایش وجود دارد، مقاومت سایشی مهم است.
اگر با مواد شیمیایی سروکار دارید، مقاومت شیمیایی اختصاصی را بررسی کنید.
اگر کار ظریف است، انعطاف و حس لامسه اهمیت بیشتری دارد.
اگر کار سنگین است، دوام و محافظت مکانیکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
و در تمام این شرایط، سایز مناسب و راحتی را فراموش نکنید.
در نهایت، یک دستکش ایمنی خوب قرار نیست کار شما را سخت‌تر کند؛ قرار است کمک کند همان کار را با محافظت بیشتر و انتخاب آگاهانه‌تر انجام دهید.
برای مشاهده انواع محصولات و آشنایی بیشتر با محصولات گروه صنعتی جوانکار می‌توانید به وب‌سایت رسمی جوانکار مراجعه کنید.
منابع و مراجع
- ISO 21420:2020 – Protective gloves — General requirements and test methods
- ISO 21420:2020/Amd 1:2022 – Amendment 1
- ISO 23388:2018 – Protective gloves against mechanical risks
- ISO/CD 23388 – Protective gloves against mechanical risks, revision in progress
- OSHA – Hand Protection, 29 CFR 1910.138
- OSHA – Hand and Body Protection
- CDC/NIOSH – Personal Protective Equipment
- CDC/NIOSH – Mining Hand and Finger Injuries
- CDC/NIOSH – Preventing Skin Disease in the Workplace
- ISO – International Organization for Standardization, Protective Gloves Standards
دستکش های لاتکس
دستکش های نیتریل